Kolin Vord (Colin Ward), vodeći anarhistički mislilac i pisac posleratne Britanije, umro je 11. februara.

Piše: Hauard Zin

U ovom groznom svetu gde trud brižnih ljudi često bledi u poređenju sa onim što rade oni koji imaju moć, kako uspevam da ostanem aktivan i naizgled srećan?

Sasvim sam uveren ne u to da će svet biti bolji, nego da ne bi trebalo da odustanemo od igre pre nego što budu bačene sve karte. Metafora je namerna; život je kocka. Ne igrati znači unapred odbaciti svaku šansu za pobedu. Igrati, delati, znači stvoriti barem mogućnost za promenu sveta. 

Piše: Nikša Dubreta

Sažetak

Teoretske referencije koje karakteriziraju promišljanja uzroka ekološke krize u suvremenom anarhizmu upućuju na koncept socijalne ekologije u djelu Murraya Bookchina. Ukazuje se na važnost Bookchinove konastatacije da problemi dominacije i hijerarhije među ljudima prethode dominaciji čovječanstva nad prirodom te da ih se ne može definirati kao oznake imanentne prirodi samoj, već ih treba promatrati kao specifično socijalne probleme. U tom smislu, Bookchinova socijalna ekologija predstvlja sveobuhvatnu socijalnu kritiku usmjerenu ponajviše na kritiku razvijenog kapitalizma za kojeg smatra da predstavlja sustav u kojem hijerarhija i dominacija dosežu najrazvijeniji oblik sa sposobnošću prevladavanja u svim sferama pojedinačnog i socijalnog iskustva. Ističe se Bookchinovo nastojanje da, na tragu anarhističke liberterske tradicije, socijalno-filozofski operacionalizira pojam slobode kao spontano stremljenje u prirodnoj evoluciji koje se može aktualizirati tek društvenom promjenom u evoluciji «druge prirode». Konačno, ukazuje se koliko se Bookchinov koncept socijalne ekologije može dovesti u vezu s brojnim anarhističkim i ekološkim grupama i pokretima, koliko je u njima prihvaćen kao inspirativan u domeni novog socijalnog djelovanja, ali i u kojoj mjeri može zahvatiti njihovu raznorordnost.

Ključne riječi: anarhizam, dominacija, hijerarhija, socijalna ekologija

Društvo za promicanje književnosti na novim medijima (DPKM) objavilo je u suradnji s zagrebačkim DAF-om u okviru projekta "Besplatne elektroničke knjige" novi besplatni naslov: "Anarhizam i drugi ogledi" Emme Goldman.

3. studenog 2009.

Piše: Dejvid Greber

PROTIV GLUPOSTI "SINTEZE"

Promišljanje globalnog konteksta (deo III)

Piše: Džejson Adams

Svrha ovog rada jeste da pomogne danas aktivnim anarhističkim/antiautoritarnim pokretima u rekonceptualizovanja istorije i teorije anarhizma prvog talasa na globalnom nivou, i u preispitivanju njegovog značaja za anarhistički projekat koji i danas traje. Kako bi se u potpunosti shvatila kompleksnost i međupovezanost anarhizma kao svetskog pokreta, potrebno je usmeriti specifičan fokus na jedinstvenost i delanje pokreta "naroda bez istorije". Ovo stoga što se istoriografija anarhizma uglavnom usmeravala na anarhističke pokrete kao da su oni povezani sa narodima Zapada i Severa, dok su pokreti naroda Istoka i Juga uglavnom bili zapostavljani. Kao rezultat, stvorila se slika da su anarhistički pokreti prvenstveno nastajali unutar konteksta privilegovanih država. Ironično, istina je da je anarhizam prvenstveno bio pokret najeksploatisanijih regija i naroda sveta. 

Promišljanje globalnog konteksta (deo II)

Piše: Džejson Adams

Svrha ovog rada jeste da pomogne danas aktivnim anarhističkim/antiautoritarnim pokretima u rekonceptualizovanja istorije i teorije anarhizma prvog talasa na globalnom nivou, i u preispitivanju njegovog značaja za anarhistički projekat koji i danas traje. Kako bi se u potpunosti shvatila kompleksnost i međupovezanost anarhizma kao svetskog pokreta, potrebno je usmeriti specifičan fokus na jedinstvenost i delanje pokreta "naroda bez istorije". Ovo stoga što se istoriografija anarhizma uglavnom usmeravala na anarhističke pokrete kao da su oni povezani sa narodima Zapada i Severa, dok su pokreti naroda Istoka i Juga uglavnom bili zapostavljani. Kao rezultat, stvorila se slika da su anarhistički pokreti prvenstveno nastajali unutar konteksta privilegovanih država. Ironično, istina je da je anarhizam prvenstveno bio pokret najeksploatisanijih regija i naroda sveta. 

Promišljanje globalnog konteksta

Piše: Džejson Adams

Svrha ovog rada jeste da pomogne danas aktivnim anarhističkim/antiautoritarnim pokretima u rekonceptualizovanja istorije i teorije anarhizma prvog talasa na globalnom nivou, i u preispitivanju njegovog značaja za anarhistički projekat koji i danas traje. Kako bi se u potpunosti shvatila kompleksnost i međupovezanost anarhizma kao svetskog pokreta, potrebno je usmeriti specifičan fokus na jedinstvenost i delanje pokreta "naroda bez istorije". Ovo stoga što se istoriografija anarhizma uglavnom usmeravala na anarhističke pokrete kao da su oni povezani sa narodima Zapada i Severa, dok su pokreti naroda Istoka i Juga uglavnom bili zapostavljani. Kao rezultat, stvorila se slika da su anarhistički pokreti prvenstveno nastajali unutar konteksta privilegovanih država. Ironično, istina je da je anarhizam prvenstveno bio pokret najeksploatisanijih regija i naroda sveta. 

Ovaj tekst je rezime izlaganja Akad. prof. dr Dragutina Lekovića, i njegovog gostovanja u okviru ciklusa „Razgovori o anarhizmu“ u Domu omladine Beograda, 7. decembra 2006. godine.

Imao sam retku privilegiju, da dugo godina boravim u Parizu radi specijalizacije iz filozofije i pripreme Državnog doktorata na Sorboni (boravio sam od 1954. do1962. godine).
Druga privilegija je bila da je jedan od mentora mojih teza bio čuveni sociolog Žorž Gurvič, (Georges Gurvitch) veliki poznavalac anarhističke doktrine koji je u vreme moje specijalizacije držao javni kurs (Course public) o Marksu i Prudonu.

Da li je primena nasilja zaista neophodna da bi se izvela liberterska revolucija? Nije li nasilje u suprotnosti sa samom idejom revolucije? Ne donosi li upravo nenasilje odgovor na problem cilja i sredstva?

Mislim da liberterska revolucija u potpunosti ne može biti rezultat nasilja i to iz istih onih razloga koje anarhisti navode kada kritikuju upotrebu autoritarnih struktura koje bi trebalo da dovedu do revolucije. To mišljenje izlažem u prvom delu u kome pokušavam da opovrgnem različita opravdanja za upotrebu nasilja od strane revolucionara. U drugom delu, pokušavam opovrgnuti dva argumenta koji se obično koriste protiv nenasilja, bilo kao sredstva otpora tlačenju ili pak revolucionarnoj taktici. U trećem delu skrećem pažnju da se nenasilje ne bazira samo na etičkim principima već i na vrlo praktičnim razmatranjima reda, kao što su odnos prisutnih snaga i efikasnost nenasilja u čisto pragmatičnom smislu. Taj deo završavam pokazujući da se nenasilna strategija oslanja i na analizu realne prirode vlasti, pa i neophodnih načina da se ista, ne samo sruši već i uništi.